Gekon lamparci

Jest to jeden z nielicznych gekonów, który daje się oswoić i można brać go do ręki. Jest on duży, dorasta do 27 cm długości. Ma wyraźnie wyodrębnioną dużą głowę. Jego oczy nie są zakryte „okularami", lecz mają ruchome powieki, które zamyka, kiedy śpi. Nad oczami ma małe fałdy skóry, przypominające brwi. Łapy pozbawione są narządów czepnych, a palce zakończone małymi [...]

czytaj dalej

Rozmnażanie

Gekony dość łatwo rozmnażają się w terrarium. Aby uzyskać od nich przychówek trzeba jednak spełnić dwa podstawowe warunki: mieć parę dojrzałych gekonów i stworzyć im odpowiednie warunki pokarmowe i klimatyczne. O ile zapewnienie odpowiednich warunków nic powinno przysparzać większych trudności, to rozróżnienie pici i dobranie pary może sprawiać kłopoty.
Seksowanie gekonów wymaga dużego doświadczenia i wprawy, gdyż najczęściej - zewnętrzne różnice między samcem a samicą są mało wyraźne. Jedynie u kilku gatunków gekonów można rozpoznać płeć po różnicy ubarwienia samca i samicy, pozostałe zaś wyglądają tak samo. Najłatwiej wybrać parę spośród grup osobników dorosłych i tej samej wielkości.

Rozróżnianie płci.

Jedną z metod rozróżnienia pici jest obserwacja zachowania gekonów. Samce są na ogół bardziej agresywne względem siebie, starają się dominować nad innymi osobnikami znajdującymi się na ich terenie, a przede wszystkim wydają charakterystyczne głosy. Niestety, metoda ta wymaga czasu i dużej cierpliwości w obserwowaniu zwierząt, przez co może być wykorzystywana tylko do określenia płci osobników, które znajdują się już od jakiegoś czasu w hodowli, a nic można jej wykorzystać w momencie zakupu zwierząt od osoby, która nie wie, co sprzedaje. Dlatego też podstawową metodą przy rozpoznawaniu pici jest porównywanie okolicy kloaki. U różnych gatunków występują różne cechy, na które należy zwracać uwagę podczas seksowania i trudno jest podać je dla każdego gatunku, dlatego też przedstawione tu zostaną tylko ogólne schematy.
Generalnie samce mają grubszą nasadę ogona niż samice, choć dobrze karmiona samica może mieć znacznie grubszy ogon od samca w zlej kondycji, po¬nadto samce większości gatunków gekonów mają po stronie brzusznej, w okolicy kloaki dobrze widoczne pory (małe wgłębienia w łuskach). Samice też je mają, lecz znacznie mniej wyraźne. Pory te układają się w linie charakterystyczne dla każdego gatunku. U niektórych gatunków samce mają u nasady ogona dobrze widoczne, fasolkowate zgrubienia, w których ukryte są narządy kopulacyjne. Samce innych gatunków, tuż za kloaką mają natomiast małe sterczące wyrostki, które można dostrzec już u młodych osobników.
Przygotowanie do rozrodu. Jeżeli w terrarium znajduje się dobrana pa¬ra gekonów i ma stworzone dogodne warunki, to na ogól przystępuje do rozrodu. Gekony z rejonów tropikalnych rozmnażają się przez cały rok, pochodzące natomiast z rejonów gdzie pory roku znacznie różnią się od siebie (np. lato-zima), rozmnażają się w okresach ciepłych (późną wiosną i latem).
Aby uzyskać w terrarium przychówek, należy odtworzyć zwierzętom ich naturalny cykl biologiczny, poprzez stworzenie np. pory deszczowej lub obniżenie temperatury w terrarium, co będzie imitowało okres zimy. Porę deszczową łatwo odtworzyć poprzez częste zraszanie terrarium wodą przez okres 3-4 tygodni. Więcej kłopotu stwarza zimowanie gekonów. Muszą one bowiem zostać do niego przygotowane. W tym celu należy je w okresie jesieni intensywnie karmić, tak aby mogły zmagazynować dostateczną ilość tłuszczu. Nic można jednak zimować osobników chorych i w słabej kondycji. Na 7-10 dni przed planowanym zimowaniem przestaje się gekony karmić, aby mogły wydalić od¬chody, ponieważ zalegające podczas zimowania w przewodzie pokarmowym resztki pokarmowe, są bardzo niebezpieczne dla życia zwierzęcia. Po zakończeniu przez gekony wydalania odchodów stopniowo obniża się temperaturę otoczenia do takiej, jaka jest wymagana przez dany gatunek (na ogół 8-14°C), a następnie pozostawia w niej gady przez 1-3 miesiące. Często do uzyskania potomstwa wystarczy, aby gekony przez 30-40 dni przebywały w temperaturze 15-17°C i nie dostawały pokarmu. W ogrzewanym mieszkaniu trudno jest utrzymać tak niską temperaturę w terrarium i dlatego najlepiej umieścić gekony w chłodnej piwnicy lub na najniższej półce lodówki. W tym celu nie trzeba przenosić całego terrarium, a jedynie gekony, umieszczając je w drewnianej skrzyneczce lub kartonowym pojemniku wysłanym mchem lub torfem, w celu zapewnienia odpowiedniej wilgotności. Nie można stosować słoików i blaszanych pojemników, gdyż są one „zimne" i bardzo źle wpływają na stan zdrowotny przyczepiających się do nich gekonów. Kilka razy w tygodniu należy kontrolować stan zwierząt i w razie potrzeby przerwać zimowanie.
Gekony należy powoli wybudzać ze snu zimowego, poprzez stopniowe podnoszenie temperatury w ich otoczeniu. Gdy gekony już się rozbudzą i staną się aktywne, należy rozpocząć intensywne ich karmienie.

Kopulacja.

Dobrze żywione gekony szybko wracają do pełnej kondycji i przystępują do godów, podczas których samiec nawołuje samicę i zwabiają na swoje terytorium. Następnie dochodzi do kopulacji, która trwa kilka minut i wygląda następująco: samice wchodzi na samicę, łapie ją szczękami za kark, wsuwa swoją kloakę pod kloakę samicy i owija ogon wokół jej ogona. W tym czasie narząd kopulacyjny samca zostaje wprowadzony do kloaki samicy.
Ciąża. Ciążę u samicy można łatwo zauważyć, gdyż jej brzuch zaokrągla się, a u gatunków mających cienką, jasną skórę można nawet zaobserwować i policzyć jaja.
Gekony są w większości jaszczurkami jajorodnymi, tylko kilka gatunków, zamieszkujących Nową Zelandię, jest jajożyworodnych, tzn. młode opuszczają osłonki jajowe w chwili składania jaj albo zaraz potem. Gekony składają 1-2 jaja - rzadko 3. Niektóre tropikalne gatunki, składają przez cały rok po jednym jaju, w odstępach 3-8 tygodni, inne zaś mają ściśle określone okresy rozrodcze, podczas których składają wszystkie jaja naraz.
Składanie jaj. Jaja gekonów są otoczone wapienną skorupką, która chroni je przed wysychaniem i urazami. Większość gatunków składa jaja pokryte lep¬kim śluzem, który przykleja je do różnych przedmiotów, a po wyschnięciu bardzo silnie je cementuje, tak że są nie do oderwania bez ich uszkodzenia. Są one składane na murach, w szczelinach skalnych, w pęknięciach kory drzew, pod kamieniami i w innych podobnych miejscach. Gekony pustynne składają jaja w wykopanych przez siebie w piasku dołkach, które następnie zasypują. Jajka ich na ogól nie są ze sobą posklejane.
W terrarium jaja znajdują na ogól dobre warunki do rozwoju, dlatego nie trzeba ich przenosić. Poza tym często jest to niemożliwe, ponieważ są silnie przyklejone do elementów wystroju terrarium. Należy pozostawić je w spokoju, dbając jedynie, aby w terrarium panowała odpowiednia temperatura (na ogół 28-32°C) oraz dość wysoka wilgotność (ok. 75%, a dla wrażliwszych gatunków nawet do 90%). Ich inkubacja trwa 2-5 miesięcy, w zależności od temperatury i gatunku gekonów.
Spory problem w rozmnażaniu sprawiają gekony pustynne, które bardzo chętnie grzebią w piasku, przez co często wykopują złożone przez siebie jaja i rozrzucają je po całym terrarium. Aby do tego nie dopuścić, należy zaraz po zauważeniu, że samica złożyła jaja, zabrać z terrarium gekony, odnaleźć jaja, a następnie delikatnie przenieść je do inkubatora, w którym łatwo jest regulować temperaturę i wilgotność powietrza. Jaja trzeba koniecznie ułożyć w takim położeniu, w jakim zostały złożone przez samicę, gdyż w inaczej ułożonych zarodki zamierają.

Wykluwanie się gekoników.

Tuż przed wykluciem się młodych trzeba usunąć z terrarium osobniki dorosłe (postępowanie z gekonami pustynnymi zostało wcześniej opisane).
Na kilka dni przed wykluciem się młodych, jaja zmieniają zabarwienie i na¬stępuje tzw. pocenie się jaj, tj. pojawiają się na nich jakby kropelki rosy. Wkrótce po tym następuje wyklucie się gekoników, które są długości 1/3-1/5 osobników dorosłych.

Żywienie młodych gekonów.

Karmi się je obficie drobnymi owadami, dzięki czemu szybko rosną i dojrzałość płciową osiągają w wieku 1-2 lat.